Niepełnosprawni nie mogą już składać wniosków o sprzęt z centralnej wypożyczalni (RARS)

Źródło bezpośrednie: IOON Defacto

Źródło: „Dziennik Gazeta Prawna” [2026-02-20]
Grzegorz Rodziewicz
Program PFRON, w ramach którego funkcjonowała wypożyczalnia sprzętu dla osób z dysfunkcjami zdrowotnymi, przestał działać z końcem 2025 r. Z jej urządzeń korzystają obecnie tylko te osoby, którym zostały one użyczone przed 1 stycznia br.
Tak wynika z odpowiedzi udzielonej przez zastępcę prezesa PFRON Bożenę Borowiec na wystąpienie zastępcy rzecznika praw obywatelskich Adama Krzywonia. Wspomniana wypożyczalnia technologii wspomagających dla osób niepełnosprawnych została uruchomiona we wrześniu 2023 r. W jej zasobach znajduje się ponad 14 tys. sztuk sprzętu, w tym m.in. łóżka rehabilitacyjne, tablety, aparaty słuchowe, koncentratory tlenu, wózki i skutery elektryczne. Co istotne, od samego początku jej tworzeniu towarzyszyło wiele kontrowersji. Za zakup sprzętu była odpowiedzialna Rządowa Agencja Rezerw Strategicznych, która robiła to bez rozeznania rynku dostawców i w trybie tajnym – w efekcie przez długi czas nie było wiadomo, co dokładnie kupiła. Co więcej, część urządzeń w ogóle nie została udostępniona osobom niepełnosprawnym, bo RARS jako partner logistyczny wypożyczalni nie był w stanie zapewnić ich serwisowania.
Z tego względu, że umowa między PFRON a RARS obowiązywała do końca 2025 r., Rzecznik Praw Obywatelskich postanowił zapytać o dalsze losy wypożyczalni oraz o to, ile osób do tej pory skorzystało z jej usług. W przekazanej mu odpowiedzi Bożena Borowiec poinformowała, że agencja jeszcze pod koniec 2024 r. wypowiedziała umowę o świadczenie usług logistycznych, a PFRON niezwłocznie podjął negocjacje w celu wypracowania rozwiązania, które umożliwiłoby kontynuowanie współpracy. Jednak nie zakończyły się one powodzeniem i w grudniu 2025 r. rada nadzorcza PFRON podjęła uchwałę o wprowadzeniu okresu przejściowego w programie, dającego prawne i finansowe podstawy do jego wygaszenia.
W efekcie wypożyczalnia przestała funkcjonować w dotychczasowej formule i od 1 stycznia 2026 r. osoby niepełnosprawne nie mają już możliwości składania wniosków o wypożyczenie potrzebnego im sprzętu. Jednocześnie zabezpieczono realizację umów, które zostały zawarte z osobami z dysfunkcjami zdrowotnymi do końca ubiegłego roku, a RARS zajmuje się ich bieżącą obsługą.

Czyli sztuka dla sztuki robiona na sztukę. Ciekawe co się stanie z tymi sprzętami... Czy krewni i znajomi królika się na tym nie upasą.

No ja w tym wszystkim najbardziej jestem ciekaw, co z tym sprzętem? Jak do tej pory nie spotkałem się, żeby firmy brały stary sprzęt tego typu w jakieś rozliczenia, a mogliby, by np. pomniejszyć koszty dofinansowań nowego sprzętu i by mogło je otrzymać więcej osób. Domyślam się, że są to różne pule środków, niemniej wygaszenie i co dalej pozostaje pytaniem bez odpowiedzi.

A jestem ciekawa, może gdzieś, kiedyś, w jakimś BIP-ie pojawi się oferta wyprzedaży. Generalnie, z tego co rozumiem, to są rezerwy strategiczne, a czy to nie są po prostu zwały sprzętu, ubrań, jedzenia i tysiąca innych przydatnych rzeczy, które sobie siedzą w magazynach na terenie kraju i czekają na moment, w którym zaczną być potrzebne?

Albo na OLX

No to by był raczej gruby wał, gdyby na OLX, zważywszy że ten sprzęt, jak rozumiem, należy do państwa polskiego.

Idea moim zdaniem całkiem słuszna, ale wykonanie jak widać do bani. To w temacie jeszcze jeden artykuł, który pojawił się na stronie PZN, rzucający trochę więcej światła za kulisy, w którym to świetle nawet całkiem ślepe oczy mogą łatwo zobaczyć i nasycić się widokiem migoczących tam wałków i przekrętów.
Oto tekst artykułu:
WYPOŻYCZALNIA SPRZĘTU DLA OSÓB Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ. SPOTKANIE W SEJMIE
W dniu 24 marca w gmachu Sejmu odbyło się posiedzenie Podkomisji stałej do spraw osób z niepełnosprawnościami i włączenia społecznego, w którym – jako strona społeczna – uczestniczyli pracownicy Centrum Rehabilitacji Instytutu Tyflologicznego PZN.
Posiedzenie dotyczyło realizacji programu „Wypożyczalnia technologii wspomagających dla osób z niepełnosprawnością”. Temat referowali przedstawiciele Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oraz Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych.
Przewodnicząca podkomisji, poseł Barbara Oliwiecka przypomniała uczestnikom posiedzenia, że program wypożyczania sprzętu rozpoczął się we wrześniu 2023 roku. Zadała referującym kilka pytań: jakim sprzętem dysponuje wypożyczalnia, jakie środki finansowe zostały zaangażowane, czy i jak jest wykorzystywany, jakie zmiany są przewidywane?
Bożena Borowiec, wiceprezes PFRON, poinformowała, że w październiku 2022 roku na zakup sprzętu do wypożyczalni technologii wspomagających wydano 96 mln zł,  planowano 200 mln zł. Zakupiony sprzęt był z klauzulą tajności. Wypożyczalnia wówczas nie funkcjonowała. W momencie, kiedy został przyjęty program wypożyczania, niektóre z zakupionych sprzętów nie nadawały się już do wykorzystania. Kiedy we wrześniu 2023 r. PFRON zawarł umowę z Rządową Agencją Rezerw Strategicznych ruszył program wypożyczeń. Wówczas także pojawiły się problemy, np. rodzaj zakupionych wózków elektrycznych okazał się nietrafiony w kontekście potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Dodatkowo wskazywano na nieprawidłowości w samym procesie zakupów – nabyto m.in. 619 skuterów oraz 1132 wózki elektryczne, które w praktyce nie zostały wypożyczone. Sprzęt objęty był jedynie 6-miesięczną gwarancją, a w trakcie magazynowania nie dbano o ładowanie akumulatorów, co doprowadziło do ich degradacji.  Na około 14,5 tysiąca asortymentu, 7100 stanowią aparaty słuchowe.
Sam proces wypożyczeni sprzętu okazał się bardzo trudny, przewożenie go po całej Polsce z jednej centralnej wypożyczalni zlokalizowanej w Ełku, potrzeba zachowania niejednokrotnie sterylności, instalacja u osoby z niepełnosprawnością i nauka obsługi, a przy odbiorze i przekazywaniu kolejnej osobie czyszczenie i dezynfekcja. Wszystkie te działania pochłaniały kolejne miliony. Centralna Wypożyczalnia Technologii Wspomagających stawała się coraz bardziej problematyczna.
Natomiast odsetek wypożyczeń był znikomy – 73% asortymentu nigdy nie trafiło do osób z niepełnosprawnościami. Przykładowo, w przypadku aparatów słuchowych było to jedynie 20%. Najchętniej wypożyczane były łóżka – podpisano 1561 umów. W dniu 31.12.2025 r. program został zamknięty, a wypożyczenia są stopniowo wygaszane; do końca 2026 r. obsługiwane są jeszcze wcześniej złożone wnioski i umowy.
Aktualnie trwają prace nad dokonaniem strategicznych zmian. Powstają pytania: czy sprzęt wypożyczony powinien zostać u osób używających go, komu przekazać pozostały sprzęt – jakim podmiotom czy osobom?
Program nie będzie prowadzony w dotychczasowej formie, ale aby zrobić nowe wdrożenie potrzebna jest zmiana przepisów legislacyjnych.
Wiceprezes zarządu PFRON powiedziała, że zdaniem PFRON sprzęt powinien trafić do potrzebujących jak najszybciej, póki jeszcze jest użyteczny. Aparaty słuchowe np. trzeba przekazać 5.500 osób. Był także pomysł powiązania sprzętu z wypożyczalni z Ośrodkami Wsparcia i Testów (OWiT), w ramach Centrów Informacyjno-Doradczych dla Osób z Niepełnosprawnością (CIDON), których jest 19 w Polsce.
Zastanawiano się czy i jakiego rodzaju wypożyczalnie mają sens biorąc pod uwagę, że technologia bardzo szybko się zmienia. Pani poseł obiecała pomoc w sprawach legislacyjnych. Temat jest niezwykle trudny, budzący wiele pytań i emocji.
Centrum Rehabilitacji w Instytucie Tyflologicznym PZN
Opublikowano: 26 marca 2026
https://pzn.org.pl/wypozyczalnia-sprzetu-dla-osob-z-niepelnosprawnoscia-spotkanie-w-sejmie/

Przepraszam bardzo, jak wyobrażano sobie wypożyczanie aparatów słuchowych? |Przecież tego typu urządzenia trzeba kalibrować pod konkretnego użytkownika. Nie mówiąc już o takich niuansach jak na przykład indywidualnie odlewane wkładki do uszu.

E no, bez przesady. Jak idziesz do protetyka słuchu, przynajmniej ja tak miałem, że testowałem dwie marki aparatów zanim je zakupiłem. Jakoś przez miesiąc. Tylko to no, u protetyka słuchu. Taka wypożyczalnia musiałaby to ogarniać z kimś odpowiednio przeszkolonym. A indywidualnie robionych odlewów do uszu tam bym się raczej nie spodziewał znaleźć.


-- (MarOlk):
Przepraszam bardzo, jak wyobrażano sobie wypożyczanie aparatów słuchowych? |Przecież tego typu urządzenia trzeba kalibrować pod konkretnego użytkownika. Nie mówiąc już o takich niuansach jak na przykład indywidualnie odlewane wkładki do uszu.

--

Ok, Ale testując te dwa modele na pewno miałeś je ustawione pod twój audiogram. Jeżeliby to ogarniali, to sprawy nie ma. Ale jeżeli miało to być na zasadzie, że odbierasz stacjonarnie lub wysyłkowo jakikolwiek aparat to się by to kupy nie trzymało.

Z dupy zapotrzebowania na to nie wzięli. Ktoś to musiał na jakichs podstawach zawnioskować, żeby dokonano zakupu. Jasne, mogli im to wcisnąć. Oby jednak i tam wszystko wymagało podkładki, jak od prostego człowieka tego żądają.

-- (MarOlk):
Ok, Ale testując te dwa modele na pewno miałeś je ustawione pod twój audiogram. Jeżeliby to ogarniali, to sprawy nie ma. Ale jeżeli miało to być na zasadzie, że odbierasz stacjonarnie lub wysyłkowo jakikolwiek aparat to się by to kupy nie trzymało.

--

ja nie mogłam testować więcej niż jeden, bo akurat ten był najłatwiejszy do samodzielnej obsługi.